Severely malnourished child in stabilisation center in Ganyliel Unity State with nutritious food plumpy nut © Medair Wendy van Amerongen - IMG_1316

Wanneer kunnen we datgene wat er in Zuid-Sudan gebeurd een hongersnood noemen? Begin augustus zijn er vergaderingen geweest met allerlei voedingsdeskundigen en diverse organisaties om te debatteren over het feit of de situatie in delen van het land een ‘hongersnood’ genoemd kan worden. Dit ligt echter ook politiek heel gevoelig. Er zijn heel veel verschillende instanties bij betrokken en een team van mensen is ook naar de staat Unity, een van de ergst getroffen gebieden, gereisd om de informatie die is verzameld, ook terplekke te kunnen verifieren. Ganyliel de plaats waar Medair werkt en ik jullie eerder over verteld heb, ligt ook in Unity. Dat de situatie daar heftig is, hoefden ze mij dus niet meer te vertellen.

Geen hongersnood?

Ze vonden echter geen ‘hongersnood’. Maar wat ze zagen was nog steeds alarmerend en in – en intriest: hele families die nauwelijks iets te eten hebben, stijgende cijfers van ondervoeding (met name onder vrouwen – die vaak hun eten laten staan voor hun kinderen), kleiner wordende veestapel en afnemende oogst – daarbij verwachten de meeste families slechts een derde van hun normale productie te kunnen oogsten.

Volgens het vijfpuntensysteem Integrated Food Security Phase Classification (IPC) dat hierbij wordt gehandhaafd, komen de indicaties overeen met een fase 4, dit betekent ‘crisis/noodsituatie’, maar geen fase 5, wat ‘hongersnood’ zou zijn. Ergens is dit goed nieuws – maar als je het wereldwijd bekijkt niet…

Want gezien de grote nood elders in de wereld, betekent dit helaas dat het in de praktijk voor de humanitaire hulpverleners nog moeilijker wordt om de benodigde fondsen te werven om de mensen die al in vreselijke omstandigheden leven te kunnen helpen en om te voorkomen dat deze situatie niet verslechterd. ‘Hongersnood’ laat gelijk alarmbellen rinkelen en richt zich op het ‘gevoel’ van mensen: reacties als: “dat kan niet”, “dat is vreselijk” klinken dan al snel! Maar hoe leg je uit, dat fase 4 bijna net zo erg is (of misschien wel erger omdat er dan niet zoveel alarmbellen gaan rinkelen…) maar dat het (nog) geen hongersnood is?

Al aan de slag…

Sommige NGO’s, zoals Medair gingen al vroeg aan de slag met het bieden van hulp en kregen gelukkig ondersteuning van diverse grote donoren, maar het blijft lastig om donors van de grote nood te overtuigen. En de nood is hoog, dus we kunnen uw hulp goed gebruiken. Er is zoveel gaande in de wereld. Als de oogst in september misloopt omdat onvoldoende zaden konden worden aangeleverd door de aanhoudende conflicten en niet genoeg funding, dan zal er, als het al niet eerder gebeurd, zeer waarschijnlijk toch hongersnood gaan worden aangekondigd in de eerste helft van 2015…

Persoonlijk betrokken…

Toen ik Nyajime voor het eerst zag was ik bang dat ze ter plekke zou sterven. Ik durfde haar niet in mijn armen te nemen. Een foto van haar maken deed me pijn – maar haar moeder wilde het graag omdat ze me eerder bezig had gezien en van andere vrouwen had gehoord dat ik daarmee de nood kan laten zien waarin ze verkeren. Maar ze had ook gehoord dat ik mooie ‘na-foto’s maak. Ze hoopte op een mooie ‘na-foto’….

Toen ik Nyajime voor het eerst zag was ik bang dat ze ter plekke zou sterven....

Toen ik Nyajime voor het eerst zag was ik bang dat ze ter plekke zou sterven….

Dus hier is Nyajime – 4 jaar oud… vlak nadat ze bij Medair binnenkwam,… hulpeloos, uitgehongerd door koorts, overgeven, diarree en niet voldoende kunnen eten en drinken. Toen ik deze foto nam, zaten mijn tranen hoog, dat begrijp je. Maar ik wilde sterk zijn voor haar moeder, naast haar staan en haar bemoedigen dat ze er goed aan deed om haar Nyajime hier te brengen. Mooie meid, wat is er toch met je gebeurd? Ik heb duizend gedachten in m’n hoofd. Een van m’n lieve neefjes wordt bijna vier – dankbaar dat hij binnenkort naar school kan gaan. Nyajime die zonder hulp van buitenaf zo weinig kans had te overleven.

Stereotype

Normaal zou ik zo’n foto hier nooit laten zien. Ik wil geen stereoptype Afrika-beelden neerzetten (wat na Biafra een tijdlang trend was), een beeld van uitgehongerde kinderen, zodat dit werkt op jouw emoties en je daarmee geld gaat geven. Ik wil een beeld laten zien van mijn voorrecht Nyajime te ontmoeten, met haar moeder te kunnen praten en de hoop die er is. Maar ik wil ook een realistisch portret schetsen van wat er gebeurd in Zuid-Sudan en de hoeveelheid ouders en kinderen die in nood verkeren. Ook als hongersnood niet wordt verklaard. Er komen teveel kinderen te overlijden omdat ze te laat naar de kliniek gebracht werden (welke keuze maak je als je een halve dag door het moeras moet lopen en je andere kinderen thuis moet achterlaten?) of omdat er gewoonweg niet genoeg hulp is.

Hoop op een mooiere ‘morgen’..

Nu kan ik van Nyajime ook een ‘na-foto’ plaatsen. Hiermee wil ik jullie hoop geven, hoop op een mooiere ‘morgen’, hoop op een nieuwe dag, hoop op vrede. Hoop temidden van alle ellende in de wereld. Wij kunnen en mogen verschil maken. Samen zijn we sterk. Met jouw hulp en Medair in actie – konden we het leven van dit meisje (en vele andere kinderen) redden.

Zie nu die mooie bolle wangetjes, haar onderzoekende ogen... kans op een toekomst!

En als je dit koppie ziet, met de lekkere bolle wangetjes en volle lippen, haar hoofdje dat weer normale proporties aanneemt ten opzichte van haar lichaam – dan geloof je je ogen bijna niet – is dit hetzelfde meisje?

Ja, dit meisje heeft een naam en Hij kent haar naam, Hij kent iedere gedachte die ze heeft. Dit is Nyajime, mijn hoop voor de toekomst…

Tags: , , , , , , , , , , , ,